سگ نژاد شیتزو (Shih Tzu) که در زبان ماندارین ( (Mandarin) نام رسمیترین و بزرگترین زبان کشور چین است، به معنای «شیر کوچک» است، یکی از محبوبترین، بااصالتترین و دوستداشتنیترین نژادهای سگ مینیاتوری در جهان به شمار میرود. بر اساس مستندات مؤسسه AKC یا American Kennel Club (باشگاه کلوپ سگهای آمریکا)، این نژاد تاریخچهای اشرافی دارد و قرنها پیش در تبت و چین به عنوان سگ همدم برای پادشاهان و خانوادههای سلطنتی پرورش داده میشد.
اگر قصد سرپرستی این نژاد را دارید یا میخواهید اطلاعات خود را درباره نگهداری از آن کامل کنید، این مقاله از پت لینک که با مشور با متخصصین دامپزشکی پت لینک نوشته شده است یک راهنمای تخصصی و همهجانبه برای شماست.
مشخصات ظاهری و ویژگیهای عمومی شیتزو
پیش از بررسی جزئیاتی مانند نحوه ی نگهداری و غذای این نژاد شیتزو و بیماری های شایع و پاسخ به سوالات متداول شما عزیزان، بهتر است با ویژگیهای فیزیکی نژاد سگ شیتزو طبق استانداردهای بینالمللی آشنا شوید:
- وزن استاندارد شیتزو : ۴ تا ۷.۵ کیلوگرم
- ارتفاع (تا کتف) : ۲۳ تا ۲۷ سانتیمتر
- طول عمر نژاد شیتز :۱۰ تا ۱۶ سال
- پوشش بدن : موهای بلند، ابریشمی و دو لایه (Double Coat)
- تنوع رنگی : مشکی، سفید، کرمی، طلایی، قهوهای و ترکیبی
۱. بیماریهای شایع نژاد شیتزو (مشکلات سلامتی)
نژاد شیتزو به طور کلی سگی مقاوم با طول عمر بالاست؛ اما به دلیل آناتومی خاص بدنی (بهویژه فرم صورت پخ)، مستعد ابتلا به برخی بیماریهای ژنتیکی و ساختاری است. به گزارش پزشکان وبسایت تخصصی PetMD، مهمترین این بیماریها عبارتند از:
سندرم مجرای تنفسی برکیسفال (Brachycephalic Syndrome)
شیتزوها سگهایی «پوزهتخت» یا برکیسفال هستند. این فرم جمجمه باعث کوتاهی مجاری تنفسی، تنگی سوراخهای بینی و در نتیجه ناتوانی در تحمل گرما، خرخر کردن و تنگی نفس در هوای گرم یا هنگام ورزش شدید میشود.
قرمز شدن چشم های شیتزو ومشکلات چشم (Eye Problems)
چشمان شیتزو درشت، برجسته و بسیار حساس است. بیماریهایی نظیر زخم قرنیه، آب مروارید (Cataracts)، گلوکوم (آب سیاه) و خشکی چشم مزمن در این نژاد شایع است که نیاز به مراقبت و پاکسازی روزانه دارد.
برای تمیز کردن چشم شیتزو، ابتدا یک پد پنبهای تخت را به آب ولرم یا محلول چشمی مخصوص سگ آغشته کنید و آن را ۳۰ ثانیه روی ترشحات خشکشده گوشه چشم بگذارید تا کاملاً نرم شوند؛ سپس پد را به آرامی از گوشه داخلی به سمت بیرون بکشید و حتماً برای هر چشم از یک پد جداگانه استفاده کنید تا عفونت منتقل نشود. در نهایت، موهای این ناحیه را با یک شانه دندانه-ریز پاکسازی کرده و دور چشم را با دستمال کاملاً خشک کنید، چرا که مرطوب ماندن موهای پوزه باعث رشد قارچ، ایجاد بوی بد و تشدید لکههای قهوهای اشک میشود، قبلا در رابطه با انواع عفونت چشم و درمان آنها با هم صحبت کردیم اون مقاله میتونه در این زمینه و در زمینه پیدا کردن چشم پزشک حیوانات براتون مناسب باشه
مشکلات دندان و دهان (Periodontal Disease)
به دلیل کوچک بودن فک و تراکم بالای دندانها در دهان، جرم و پلاک به سرعت بین دندانهای شیتزو شکل میگیرد که یکی از دلایل اینه که چرا باید دندان سگ را مسواک بزنیم! عدم رعایت بهداشت دهان منجر به عفونت شدید لثه و افتادن زودهنگام دندانها میشود، حتما چکاپ های دندانپزشکی حیوانات را به صورت منظم انجام دهید.
دیسپلازی مفصل ران و مشکلات ستون فقرات
شیتزو به دلیل داشتن بدنی کشیده و پاهای کوتاه، این نژاد مستعد ابتلا به دیسپلازی هیپ و مشکلات دیسک کمر است. پریدن آنها از روی مبلهای بلند میتواند خطرناک باشه.
۲. تغذیه مناسب و رژیم غذایی شیتزو
تغذیه شیتزو تاثیر مستقیمی بر سلامت پوست، درخشش موهای ابریشمی و کنترل وزن او دارد. متابولیسم بدن شیتزوها در سنین تولگی بسیار بالاست اما در بزرگسالی مستعد چاقی هستند و چاقی در سگها میتونه مشکلات تنفسی و سیستمی را به دنبال داشته باشه
ویژگیهای یک غذای استاندارد برای شیتزو:
پروتئین باکیفیت بالا: خط اول ترکیبات غذای آنها باید گوشت مرغ، بوقلمون یا ماهی باشد تا توده عضلانی آنها حفظ شود.
اسیدهای چرب امگا ۳ و امگا ۶: وجود روغن ماهی یا بذر کتان در غذا برای حفظ سلامت پوست حساس و موهای بلند آنها الزامی است.
کربوهیدراتهای زودهضم: استفاده از برنج قهوهای، سیبزمینی شیرین و نخود فرنگی انرژی مورد نیاز آنها را تامین میکند.
عدم استفاده از فیلرها: غذاهای حاوی ذرت، گندم فراوان و افزودنیهای مصنوعی به شدت باعث بروز آلرژیهای پوستی و گوارشی در شیتزو میشوند.
نکته مهم : به دلیل فرم پوزه شیتزو، استفاده از ظرفهای غذای کمعمق و پلتهای غذایی (کابل) کوچک که مخصوص «سگهای نژاد کوچک» طراحی شدهاند، غذا خوردن را برای آنها بسیار راحتتر میکند.
✅️مقاله : سگهای نژارد بزرگ جثه
۳. فضای مناسب برای نگهداری از شیتزو
اگر آپارتماننشین هستید، شیتزو یکی از بهترین گزینهها برای شماست. این نژاد برای زندگی در محیطهای کوچک فوقالعاده سازگار است.
فاکتورهای محیطی ایده آل:
محیط مجهز به تهویه و خنککننده: شیتزوها اصلاً تحمل هوای گرم و مرطوب را ندارند. در فصول گرم سال، حتماً باید در فضای داخل خانه و زیر باد خنک نگهداری شوند.
✅️محیطی آرام و بدون تنش: طبق گزارشهای رفتارشناسی، شیتزوها محیطهای آرام را ترجیح میدهند و در خانههایی با سروصدای بیش از حد یا تنشهای مداوم دچار استرس میشوند
✅️روابط خانوادگی: این سگها به شدت به انسان وابسته هستند و نباید برای مدت طولانی در حیاط، بالکن یا به تنهایی در خانه رها شوند؛ این کار باعث بروز «اضطراب جدایی» در آنها
۴. آموزش و تربیتپذیری شیتزو
شیتزوها سگهایی باهوش، لجباز و در عین حال به شدت عاطفی هستند که به راحتی بسیاری از آموزش ها را از خودتون و یا مربی سگ یاد میگیرن، فرآیند آموزش آنها نیاز به صبرو حوصله زیادی دارد.
چه آموزشهایی را نژاد شیتزو به راحتی یاد میگیرد؟
۱. آموزش جای دستشویی: این آموزش ممکن است کمی بیشتر از نژادهای بزرگ طول بکشد، اما با استفاده از پد ادرار و قطره تعلیم ادرار کاملاً یاد میگیرند.
۲. فرمانهای پایهای و اجتماعی شدن: فرمانهای نشستن، ماندن، بیا و همقدم شدن را به خوبی با تشویقی یاد میگیرند( اجتماعی بودن سگ به چه معناست؟ )
۳. تخلیه انرژی با بازیهای ذهنی: شیتزوها عاشق بازیهایی مثل لیسیدن مت (Licking Mat)، '''-پازلهای سگ و آوردن توپهای کوچک در خانه هستند.
کلید موفقیت در تربیت شیتزو چیست؟
بهترین روش آموزش این نژاد، تایید مثبت (Positive Reinforcement) یعنی استفاده از لحن مهربان، نوازش و تشویقیهای لذیذ است. هرگونه رفتار تند، داد زدن یا تنبیه بدنی باعث میشود شیتزو کاملاً لجباز شده و دیگر به دستورات شما توجهی نکند.
تغذیه مناسب برای نژاد شیتزو چیست؟
میزان کالری مورد نیاز یک شیتزوی بالغ بر اساس استانداردهای بینالمللی (مانند دانشگاه دامپزشکی کمبریج)، حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ کالری در روز است (بسته به وزن و میزان فعالیت سگ).
حالا اگر بخواهیم این میزان کالری را به گرم تبدیل کنیم، فرمول استاندارد به شرح زیر است:
مقدار گرم غذای خانگی روزانه برای شیتزومقدار غذای مورد نیاز به وزن، سن و میزان فعالیت سگ بستگی دارد. به طور کلی، شیتزوهای بالغ ممکن است نیازهای متفاوتی داشته باشند شیتزوی کمتحرک یا مسن: به مقدار کمتری انرژی نیاز دارند.
شیتزوی فعال و جوان: به انرژی بیشتری نیاز دارند.
برای تعیین دقیق میزان غذا، توصیه میشود با دامپزشک مشورت کنید، چون قبلش کامل باید وزن و قد سگ گرفته بشه تا برنامه تغذیه مناسب سگ نوشته بشه اما به طور استاندار و کلی میتونید از این روال استفاده کنید:
حتما از ترکیب پروتئین و سبزیجات استفاده کنید، پروتئینهایی مانند سینه مرغ بدون پوست و استخوان، بوقلمون یا گوشت گوساله کمچرب پخته شده معمولاً مورد استفاده قرار میگیرند
سبزیجات مجاز و پخته شده شامل کدو حلوایی، هویج و نخود فرنگی هستند
فرانوش نکنید که گوشت خالص به تنهایی ممکن است تمام نیازهای غذایی سگ را برطرف نکند. در رژیم غذایی تماماً خانگی، ممکن است به مکملهای ویتامین و کلسیم تحت نظر دامپزشک نیاز باشد.
سوالات متداول (FAQ) درباره نژاد شیتزو
در ادامه مهمترین و رایجترین سوالات شما عزیزان که از متخصصان پت لینک پرسیده اید را پاسخ داده ایم، شما نیز میتوانید در بخش دیدگاه ها سوالات خود را مطرح کنید تا در کوتاه ترین زمان ممکن پاسخ دهیم.
۱. چرا سگ شیتزو من غذا نمیخورد؟ (علت بیاشتهایی شیتزو)
قبلا در رابطه با دلایل بی اشتهایی سگ ها مفصل با هم صحبت کردیم اما به طور خلاصه شیتزوها ممکن است به سه دلیل عمده از خوردن غذا خودداری کنند:
بدغذا بودن ژنتیکی: این نژاد به شدت به طعم و بوی غذا حساس است و زود از یک نوع غذا خسته میشود.
دنداندرد: به دلیل فک کوچک، جرم دندان و عفونت لثه در آنها شایع است و موقع جویدن درد میکشند.بهتره مسواک زدن سگ رو بلد باشین تا برای شیتزو کوچولوتون حتما انجام بدین
فرم پوزه: ظرفهای عمیق باعث برخورد بینی آنها به ظرف و تنگی نفس میشود؛ حتماً از ظرفهای تخت استفاده کنید.
۲. علت بالا آوردن و استفراغ سگ شیتزو چیست؟
اگر شیتزو کَف زرد یا سفید بالا میآورد، معمولاً به دلیل سندرم استفراغ صفراوی است؛ یعنی معده او برای مدت طولانی (مثلاً از شب تا صبح) خالی مانده است. برای حل این مشکل، وعدههای غذایی او را کوچکتر و تعداد آنها را بیشتر کنید (مثلاً یک میانوعده کوچک قبل از خواب). اگر استفراغ همراه با بیحالی یا حاوی خون باشد، نشانه مسمومیت یا بلعیدن جسم خارجی است و باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنید.
۳. آیا شیتزو زیاد پارس میکند؟ (پارس کردن بیش از حد)
خیر، شیتزوها ذاتاً سگهای آرام و کمپارسی هستند و مثل شیواوا یا پومرانیان برای هر صدایی پارس نمیکنند. اگر شیتزوی شما زیاد پارس میکند، دلیل آن اضطراب جدایی (تنها ماندن طولانی)، لجبازی برای جلب توجه یا عدم تخلیه انرژی است. با آموزش فرمان «ساکت» و بازیهای ذهنی این رفتار کاملاً کنترل میشود که در مقاله جلوگیری از پارس کردن سگ مفصل در موردش صحبت کردیم.
۴. چرا شیتزوی من مدفوع خودش را میخورد؟ (بیماری مدفوعخواری)
این رفتار که در اصطلاح پزشکی کپروفازی (Coprophagia) نام دارد، در تولههای شیتزو بسیار رایج است. دلایل اصلی آن عبارتند از:
کمبودهای تغذیهای: عدم جذب ویتامینها یا کیفیت پایین غذای خشک.
کنجکاوی یا استرس: تنبیه شدن شدید در زمان آموزش دستشویی که باعث میشود سگ برای پنهان کردن جرم، آن را بخورد.
برای رفع این مشکل باید فوراً مدفوع را جمع کنید و از مکملهای ضد مدفوعخواری تحت نظر دامپزشک استفاده کنید.
۵. شیتزو روزانه چقدر باید بخوابد؟
تولهسگهای شیتزو ممکن است در روز بین ۱۸ تا ۲۰ ساعت بخوابند که برای رشد آنها کاملاً طبیعی است. شیتزوهای بالغ نیز به دلیل انرژی متوسط، معمولاً بین ۱۲ تا ۱۴ ساعت در روز میخوابند و بیشتر تمایل دارند در کنار شما روی مبل استراحت کنند.
۶. چرا چشمهای شیتزو همیشه اشکآلود است و لکه قهوهای ایجاد میکند؟
چشمان شیتزو درشت و برجسته است و به همین دلیل در معرض گرد و غبار بیشتری قرار دارد. همچنین انسداد مجرای اشکی در این نژاد شایع است. واکنش پلاکهای اشکی با هوا باعث ایجاد لکههای قهوهای یا قرمز زیر چشم میشود. شما باید روزانه چشمهای آنها را با پد مخصوص و آب ولرم تمیز و خشک کنید.
۷. سگ شیتزو در روز چقدر باید غذا بخورد؟
میزان غذای روزانه شیتزو به سن، وزن و میزان فعالیت او بستگی دارد. از آنجا که این نژاد استعداد زیادی در چاقی دارد، حجم غذا باید دقیق باشد:
تولههای ۲ تا ۶ ماهه: به دلیل رشد سریع، به دفعات بیشتر غذا (به عنوان مثال ۳ تا ۴ وعده) در روز نیاز دارند.
شیتزوهای بالغ (بالای ۱ سال): معمولاً به ۲ وعده غذا (صبح و شب) نیاز دارند.
نکته کلیدی: حجم غذا باید بر اساس راهنمای پشت بستهبندی غذای خشک (با توجه به وزن و فعالیت) تنظیم شود.
نکته: همیشه فرمول پشت بستهبندی غذای خشک را بر اساس وزن سگتان چک کنید، زیرا کالری برندهای مختلف با هم متفاوت است.
۸. چه غذاهایی میتوانم به شیتزو بدهم؟ (غذاهای مجاز و مفید)
برای داشتن یک شیتزوی سالم با موهای درخشان، رژیم غذایی او باید شامل موارد زیر باشد:
غذای خشک تجاری (Premium): بهترین گزینه، غذاهای خشک مخصوص «نژادهای کوچک» (Small Breed) از برندهای معتبر است که پلتهای کوچکی دارند و با فرم پوزه آنها سازگار است.
پروتئینهای پخته شده (بدون روغن و ادویه): سینه مرغ آبپز، بوقلمون، گوشت گوساله کمچرب و ماهی قزلآلای پخته شده (بدون استخوان).
سبزیجات و صیفیجات مفید: هویج بخارپز، کدو حلوایی (عالی برای گوارش)، بروکسل و لوبیا سبز.
میوههای مجاز (بدون هسته): سیب (بدون دانه)، موز، بلوبری و هندوانه.
کربوهیدراتهای سالم: کته برنج سفید یا قهوهای بدون نمک و روغن، و سیبزمینی شیرین پخته شده.
⚠️ هشدار مهم: هرگز به شیتزو خود شکلات، پیاز، سیر، انگور و کشمش، آووکادو، زایلیتول (شیرینکننده مصنوعی) و استخوانهای پخته شده ندهید؛ این مواد برای آنها به شدت سمی و کشندهاند
در رابطه با سبزیجات و میوه های ممنوعه برای سگها حتما بخوانید
نتیجهگیری؛ آیا شیتزو سگ مناسبی برای شماست؟
سگ شیتزو یک همدم فوقالعاده، مهربان و وفادار است که ارتباط بسیار خوبی با کودکان و سایر حیوانات خانگی برقرار میکند. اگر وقت کافی برای برس کشیدن روزانه موهای زیبا، تمیز کردن چشمها و فراهم کردن یک محیط خنک و آرام را دارید، شیتزو بدون شک بهترین انتخاب و چاشنی شادی زندگی شما خواهد بود.