نگران سرماخوردگی گربه خود هستید؟، آیا گربه شما هم این روزها بیشتر از قبل می‌خوابد، بی‌حال است یا مدام عطسه می‌کند؟ تغییر فصل، به‌ویژه در پاییز و زمستان، چالش‌های سلامتی زیادی را برای پت‌ها به همراه دارد که رایج‌ترین آن‌ها سرماخوردگی گربه یا عفونت دستگاه تنفسی فوقانی (URI) است. بسیاری از سرپرستان گربه با دیدن علائمی مثل آبریزش چشم و بینی یا بی‌اشتهایی پت، دچار نگرانی می‌شوند و سوالاتی حیاتی برایشان مطرح می‌شود: علائم دقیق سرماخوردگی و آنفولانزا در گربه‌ها چیست؟ چطور بفهمیم گربه تب دارد؟ و آیا این بیماری‌های تنفسی (مانند کرونا و آنفولانزا) بین انسان و گربه مشترک هستند؟
در این مقاله از پت لینک با همراهی دامپزشکان معتبر همکار، به تمام این سوالات پاسخ می‌دهیم. همچنین، راه‌های تشخیص تب، روش‌های درمان خانگی و دارویی و اصول پیشگیری از این بیماری‌ها را بررسی می‌کنیم تا بتوانید به بهترین شکل از دوست کوچک خود مراقبت کنید.
در این مقاله خواهیم خواند:
آیا گربه ها در فصل پاییز بیشتر میخوابن؟ یا علائم سرماخوردگیه؟
چگونه بفهمیم گربه خواب‌آلود است یا سرما خورده؟ (جدول مقایسه)
علائم سرماخوردگی در گربه ها چیست؟
دمای بدن گربه باید چند باشه و چطور میتونیم اندازه گیری کنیم؟
از کجا بفهمیم گربه تب داره؟
ایا اگر ما آنفولانزا بگیریم گربه از ما میگیره؟
آیا سرماخوردگی انسان به گربه منتقل میشه؟
آیا ویروس کرونا (SARS-CoV-2) به گربه ها منتقل میشه؟
راه های پیشگیری از سرماخوردگی در گربه ها چیست
راه های درمان سرماخوردگی گربه ها چیست؟
راه های درمان آنفولانزا در گربه ها چیست؟
قبل از اینکه به سراغ بررسی علائم و درمان سرماخوردگی در گربه ها بریم این مورد رو بررسی کنیم که آیا بیشتر خوابیدن گربه ها در فصل بهار یک موضوع طبیعیه یا خیر؟
آیا گربه ها در فصل پاییز بیشتر میخوابن؟ یا علائم سرماخوردگیه؟
بله، گربه‌ها در فصل پاییز و زمستان بیشتر می‌خوابند، افزایش خواب گربه‌ها در این فصل یک واکنش کاملاً طبیعی به تغییرات محیطی است.
با این حال، بین "خواب زمستانی گربه ها" و "بی‌حالی ناشی از سرماخوردگی در گربه ها" تفاوت‌های واضحی وجود دارد که به راحتی می‌توانید آن‌ها را تشخیص دهید:
چرا به صورت طبیعی گربه‌ها در پاییز بیشتر می‌خوابند؟
۱. کاهش ساعات نور خورشید: کم شدن نور روز باعث ترشح بیشتر هورمون ملاتونین hormone خوابدر بدن گربه می‌شود و آن‌ها را خواب‌آلودتر می‌کند.
۲. حفظ انرژی و گرمای بدن: گربه‌ها به طور غریزی در هوای خنک فعاليت خود را کم می‌کنند تا کالری و گرمای بدنشان را حفظ کنند.
۳. کاهش محرک‌های بیرونی: با سرد شدن هوا، حشرات و پرندگان کمتری در بیرون پنجره حرکت می‌کنند؛ در نتیجه گربه‌های خانگی انگیزه کمتری برای بیداری و شکار دارند و ترجیح می‌دهند چرت بزنن
ولی زیاد شدن خواب طبیعی گربه با با علائم بی حالی گربه به دلیل سرماخوردگی متفاوت است که در جدول پایین براتون آورده ایم:
چگونه بفهمیم گربه خواب‌آلود است یا سرما خورده؟
|
ویژگی
|
خواب پاییزی طبیعی 🍂
|
بی‌حالی ناشی از سرماخوردگی 🤒
|
|
اشتها
|
اشتها کاملاً طبیعی است (حتی ممکن است بیشتر هم بخورند).
|
بی‌اشتها هستند یا به سختی غذا می‌خورند.
|
|
زمان بیداری
|
وقتی بیدار می‌شوند، کاملاً هوشیار، سرحال و مایل به نوازش هستند.
|
در زمان بیداری هم کلافه، ضعیف و بی‌انرژی به نظر می‌رسند.
|
|
علائم فیزیکی
|
هیچ علامتی ندارند؛ چشم‌ها و بینی کاملاً تمیز و براق است.
|
عطسه، سرفه، و آبریزش یا ترشحات چشمی و بینی دارند.
|
|
محل خواب
|
به دنبال جاهای گرم مثل کنار رادیاتور، روی پتو یا پچ‌های آفتاب می‌گردند.
|
ممکن است خود را در جاهای غیرعادی، تاریک یا دور از دسترس پنهان کنند.
|
|
وضعیت بدن
|
بدن راحت و ریلکس است؛ غلت می‌زنند و کش‌وقوس می‌آیند.
|
گاهی اوقات به حالت کزکرده (Hunched posture) می‌نشینند که نشانه درد یا تب است.
|
نتیجه‌گیری: اگر گربه تون فقط بیشتر از قبل می‌خوابد اما موقع بیداری غذا می‌خورد، بازی می‌کند و عطسه یا ترشحی ندارد، جای هیچ نگرانی نیست و این فقط «لایف‌استایل پاییزی» اوست. اما اگر خواب‌آلودگی همراه با حتی یکی از علائم تنفسی یا کاهش اشتها باشد، نشانه بیماری است
علائم سرماخوردگی در گربه ها چیست؟
سرماخوردگی در گربه‌ها معمولاً به عنوان عفونت دستگاه تنفسی فوقانی (URI) شناخته می‌شود. علائم این بیماری از خفیف تا شدید متغیر است و به طور کلی به دسته‌های زیر تقسیم می‌شود:
۱. علائم تنفسی و اصلی سرماخوردگی گربه (شایع‌ترین نشانه‌ها)
- عطسه‌های مکرر: بارزترین و اولین نشانه سرماخوردگی در گربه ها است که معمولاً به صورت ناگهانی یا رگباری رخ می‌دهد.
- ترشحات بینی: ترشحات در ابتدا شفاف و آبکی هستند (Sniffles)، اما در صورت پیشرفت بیماری یا ایجاد عفونت باکتریایی ثانویه، ممکن است غلیظ، کدر و به رنگ زرد یا سبز درآیند.
- گرفتگی و صدای خس‌خس بینی: احتقان شدید که باعث می‌شود تنفس گربه صدادار شود.
- سرفه کردن: نسبت به عطسه کمتر رایج است اما نشان‌دهنده تحریک گلو یا نای است.
۲. علائم چشمی در سرماخوردن گربه
- ترشحات و آبریزش چشم: چشم‌ها ممکن است قرمز، ملتهب و پر از اشک شوند.
- ورم ملتحمه (Conjunctivitis) التهاب و تورم بافت صورتی اطراف چشم که باعث می‌شود گربه مداوم چشم‌هایش را نیمه‌باز نگه دارد (Squinting) یا به نور حساس شود.
- زخم قرنیه: در موارد شدید (به ویژه ناشی از هرپس ویروس)، ممکن است زخم‌های دردناکی روی سطح چشم ایجاد شود.
۳. علائم بدنی و سیستمیک در سرماخوردگی گربه ها
- بی‌اشتهایی یا کاهش اشتها: به دلیل گرفتگی بینی، گربه حس بویایی خود را از دست می‌دهد؛ از آنجا که گربه‌ها برای غذا خوردن نیاز به بوییدن آن دارند، دچار بی‌اشتهایی می‌شوند.
- بی‌حالی و گوشه‌گیری (Lethargy) کاهش شدید سطح انرژی، خوابیدن بیش از حد گربه و پنهان شدن در جاهای تاریک یا زیر وسایل خانه.
- تب خفیف تا شدید: دمای نرمال بدن گربه بین ۳۸ تا ۳۹.۲ درجه سانتی‌گراد است. در سرماخوردگی این دما بالاتر می‌رود. (تب بالای ۴۱ درجه سانتی‌گراد یک وضعیت اورژانسی است).
۴. علائم خاص و شدید (نیاز به مداخله فوری دامپزشک)
- زخم‌های دهانی و لثه: ایجاد تاول و زخم روی زبان، کام، لثه‌ها یا لب‌ها (بیشتر در اثر ابتلا به کلسی‌ویروس) که باعث افزایش ترشح بزاق و آبریزش از دهان (Drooling) می‌شود.
- تنفس با دهان باز (Open-mouth breathing) گربه‌ها به طور طبیعی هرگز با دهان باز نفس نمی‌کشند. اگر گربه شما مانند سگ‌ها با دهان باز نفس می‌کشد یا هن‌هن می‌کند، نشان‌دهنده تنگی نفس شدید و یک وضعیت کاملاً اورژانسی است.
- کم‌آبی بدن (Dehydration) به دلیل نخوردن آب و غذا رخ می‌دهد که به همین دلیل انعطاف‌پذیری پوست گربه کاهش می‌یابد.
💡 نکته مهم: این بیماری معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز طول می‌کشد. اگر علائم پس از ۴ روز بهبود نیافت، یا گربه بیش از ۲۴ ساعت از خوردن غذا امتناع کرد، باید سریعاً به دامپزشک مراجعه کنید تا از بروز عوارض خطرناکی مانند پنومونی (عفونت ریه) جلوگیری شو
دمای بدن گربه باید چند باشه و چطور میتونیم اندازه گیری کنیم؟
دمای بدن گربه‌ها از انسان‌ها بالاتر است، دمای طبیعی بدن یک گربه بالغ و سالم باید بین ۳۸ تا ۳۹.۲ درجه سانتی‌گراد (۱۰۰.۵ تا ۱۰۲.۵ درجه فارنهایت) باشد.
اگر دمای بدن گربه از ۳۹.۵ درجه سانتی‌گراد (۱۰۳ درجه فارنهایت) بالاتر برود، گربه دچار تب (Fever) شده است.
چطور دمای بدن گربه را اندازه‌گیری کنیم؟
دقیق‌ترین و تنها راه قابل اعتماد برای سنجش دمای بدن گربه، استفاده از دماسنج مقعدی (Rectal) است. دماسنج‌های گوش دیجیتالی مخصوص حیوانات نیز وجود دارند، اما استفاده از آن‌ها در خانه سخت‌تر و کم‌دقت‌تر است. دماسنج‌های پیشانی یا دهانی انسانی به هیچ وجه برای گربه‌ها کاربرد ندارند.
مراحل اندازه‌گیری دمای مقعدی گربه در خانه:
- آماده‌سازی دماسنج: از یک دماسنج دیجیتال (ترجیحاً با نوک انعطاف‌پذیر) استفاده کنید. نوک دماسنج را با کمی وازلین یا روان‌کننده پایه آب چرب کنید.
- کمک گرفتن از یک نفر دیگر: گربه را روی یک سطح صاف (مثل میز) قرار دهید. یک نفر باید به‌آرامی اما محکم گربه را در آغوش بگیرد، سر او را مهار کند و نوازش کند تا آرام بماند. (می‌توانید گربه را مثل بوریتو دور یک پتو بپیچید و فقط دم او را بیرون بگذارید).
- وارد کردن دماسنج: دم گربه را به‌آرامی بالا بیاورید و نوک دماسنج چرب‌شده را فقط به اندازه ۲ تا ۲.۵ سانتی‌متر وارد مقعد گربه کنید. دماسنج را کج نکنید.
- خواندن دما: منتظر بمانید تا دماسنج بوق بزند. سپس آن را خارج کرده، عدد را بخوانید و نوک دماسنج را با الکل ضدعفونی کنید.
از کجا بفهمیم گربه تب دارد؟ (نشانه‌های رفتاری و فیزیکی)
اگر به دماسنج دسترسی ندارید یا گربه‌تان اجازه این کار را نمی‌دهد، می‌توانید از روی علائم زیر متوجه تب داشتن او شوید:
- بی‌حالی و گوشه‌گیری شدید: گربه‌ای که تب دارد انرژی بازی یا راه رفتن ندارد. او تمایل دارد در جاهای تاریک، خنک (مثل کف سرامیک حمام) یا زیر تخت پنهان شود.
- داغ بودن گوش‌ها و پنجه‌ها: اگر گوش‌ها، زیر بغل یا کف پنجه‌های گربه را لمس کنید، احساس خواهید کرد که به طرز غیرعادی داغ‌تر از همیشه هستند.
- کاهش شدید اشتها: تب بالا اشتها را کاملاً کور می‌کند و گربه حتی به غذاهای تشویقی و محبوبش هم بی‌محلی می‌کند.
- لرزش بدن و تنفس سریع: گاهی گربه‌ها برای مقابله با تب بالا می‌لرزند یا تندتند نفس می‌کشند (له‌له می‌زنند).
- خشک و داغ بودن بینی: اگرچه خشک بودن بینی همیشه نشانه بیماری نیست، اما در گربه‌های دارای تب، بینی معمولاً کاملاً خشک و بسیار گرم است.
- کاهش نظافت شخصی (پشم‌های کثیف): گربه بیمار نای لیس زدن و تمیز کردن خودش را ندارد، بنابراین موهای او ژولیده و بی‌حال به نظر می‌رسند.
🚨 نکته بسیار مهم و اورژانسی: اگر دمای بدن گربه به ۴۱ درجه سانتی‌گراد (۱۰۵ درجه فارنهایت) یا بالاتر برسد، یک وضعیت کاملاً اورژانسی است. این دمای بالا می‌تواند به ارگان‌های داخلی گربه آسیب جدی بزند. در این شرایط فوراً و بدون اتلاف وقت گربه را به نزدیک‌ترین کلینیک دامپزشکی برسانید.
با توجه به این توضیحات، لطفاً بگویید:
ایا اگر ما آنفولانزا بگیریم گربه از ما میگیره؟
بله، امکان‌پذیر است اما رایج نیست.گربه‌ها می‌توانند به ویروس‌های آنفولانزای انسانی (مانند آنفولانزای فصلی یا سویه H1N1) مبتلا شوند. به این پدیده علمی که در آن بیماری از انسان به حیوان منتقل می‌شود، «زئونوز معکوس» (Reverse Zoonosis) می‌گویند.علم دامپزشکی درباره این موضوع و نحوه محافظت از گربه‌ها نکات زیر را مطرح می‌کند:
۱. ویروس‌های سرماخوردگی معمولی vs ویروس آنفولانزا
- سرماخوردگی معمولی: اگر شما یک سرماخوردگی ساده (ناشی از رینوویروس‌ها) گرفته باشید، گربه شما هرگز آن را از شما نخواهد گرفت، چرا که ویروس سرماخوردگی در گربه ها و انسان با یکدیگر متفاوت است.
- آنفولانزا (Influenza): ویروس آنفولانزای انسانی پتانسیل جهش و انتقال به گربه‌ها را دارد. مطالعات نشان داده‌اند گربه‌هایی که در خانه با افراد مبتلا به آنفولانزا زندگی می‌کنند، گاهی دچار این ویروس می‌شوند.
۲. علائم آنفولانزا در گربه چیست؟
اگر گربه‌ای آنفولانزای انسانی را بگیرد، علائمی شبیه به خود ما نشان می‌دهد که معمولاً خفیف است:
- عطسه و سرفه
- بی‌حالی شدید
- ترشحات از چشم و بینی
- تب و کاهش اشتها
۳. چطور در زمان بیماری از گربه‌مان محافظت کنیم؟
اگر خودتان یا اعضای خانواده به آنفولانزا مبتلا شده‌اید، برای پیشگیری از انتقال آن به پت، این نکات را رعایت کنید:
- محدود کردن آغوش و بوسه: در زمان بیماری گربه را نبوسید و اجازه ندهید صورتش را به صورت شما بچسباند.
- شستشوی دست‌ها: قبل از غذا دادن به گربه یا دست زدن به ظروف و اسباب‌بازی‌هایش، دست‌های خود را با آب و صابون بشویید.
- پرهیز از عطسه مستقیم: در حضور گربه جلوی دهان و بینی خود را هنگام عطسه یا سرفه بگیرید.
- جدا کردن محل خواب: تا زمان بهبودی کامل، اجازه ندهید گربه روی بالش یا در تخت‌خواب شما بخوابد.
خلاصه اینکه: نیازی به وحشت نیست چون این انتقال خیلی شایع نیست، اما رعایت بهداشت فردی در روزهایی که خودتان بیمار هستید، بهترین راه برای مراقبت از دوست کوچک طنازتان است.
آیا سرماخوردگی انسان به گربه منتقل میشه؟
خیر، سرماخوردگی معمولی انسان به هیچ وجه به گربه منتقل نمی‌شود.ویروس‌هایی که باعث سرماخوردگی معمولی در انسان می‌شوند (مانند رینوویروس‌ها)، کاملاً اختصاصیِ گونهٔ انسان هستند و توانایی آلوده کردن یا بیمار کردن گربه‌ها را ندارند. بنابراین اگر شما یک سرماخوردگی ساده دارید (با علائمی مثل عطسه، گلودرد خفیف یا گرفتگی بینی)، می‌توانید با خیال راحت گربه خود را در آغوش بگیرید و نگران بیمار شدن او نباشید.
- سرماخوردگی معمولی انسان ➡️ گربه: غیرقابل انتقال (کاملاً بی‌خطر)
- آنفولانزای شدید انسانی (مثل H1N1) ➡️ گربه: در موارد نادر قابل انتقال (نیاز به رعایت بهداشت)
پس اگر بیماری شما یک سرماخوردگی ساده است، گربه شما از شما مریضی نخواهد گرفت. اما اگر گربه‌تان خودش علائمی شبیه سرماخوردگی (عطسه، ترشح چشم و بینی) نشان می‌دهد، او ویروس مخصوص گربه‌ها (مثل هرپس ویروس گربه) را از یک گربه دیگر گرفته است و ربطی به بیماری شما ندارد.
آیا ویروس کرونا (SARS-CoV-2) به گربه ها منتقل میشه؟
بله، گربه‌ها می‌توانند ویروس کرونا (SARS-CoV-2) را از انسان‌های مبتلا بگیرند. گربه‌ها جزو حساس‌ترین حیوانات خانگی به این ویروس هستند و موارد متعددی از انتقال کرونا از صاحبان بیمار به گربه‌هایشان (به ویژه سویه‌های جدیدتر) ثبت شده است.با این حال، دانستن نکات زیر به شما کمک می‌کند تا بدون نگرانی بیجا، از پت خود محافظت کنید:
۱. شدت بیماری در گربه‌ها چقدر است؟
خوشبختانه در اکثر موارد، گربه‌هایی که به سویه‌های جدید کرونا مبتلا می‌شوند، علائم بسیار خفیف نشان می‌دهند یا اصلاً هیچ علامتی ندارند (Asymptomatic) و پس از چند روز خودبه‌خود بهبود می‌یابند. خطر جدی بیشتر گربه‌های مسن یا گربه‌هایی را تهدید می‌کند که از قبل بیماری‌های زمینه‌ای (مانند مشکلات قلبی یا نقص ایمنی) داشته‌اند.
۲. علائم کرونا در گربه چیست؟
علائم آن شباهت زیادی به سرماخوردگی معمولی گربه‌ها دارد:
- عطسه، سرفه و آبریزش از بینی یا چشم
- بی‌حالی شدید و خواب‌آلودگی بیش از حد
- کاهش یا از دست دادن کامل اشتها
- تب و در برخی موارد علائم گوارشی مثل استفراغ یا اسهال
۳. یک تفاوت علمی مهم (کرونای انسانی vs کرونای گربه‌ای)
باید بدانید که دو نوع ویروس کرونا در دنیای گربه‌ها وجود دارد که نباید آن‌ها را با هم اشتباه گرفت:
- ویروس کووید-۱۹ (SARS-CoV-2): همین ویروسی است که ما به آن مبتلا می‌شویم و می‌توانیم آن را به گربه منتقل کنیم.
- ویروس کرونای اختصاصی گربه‌ها (FCoV): یک ویروس قدیمی و مخصوص خود گربه‌هاست که به انسان منتقل نمی‌شود. (این ویروس اخیراً طبق تحقیقات دانشمندان دانشگاه دامپزشکی کورنل با سویه‌های جدید و جهش‌یافته‌ای مثل FCoV-23 شایع شده و باعث بیماری خطرناک FIP در گربه‌ها می‌شود، اما این نوع هیچ ارتباطی به کرونای انسان ندارد).
۴. اگر کرونا گرفتیم چطور از گربه محافظت کنیم؟
تحقیقات نشان داده است رفتارهایی مثل خوابیدن در یک اتاق با گربه یا غذا دادن به او با دستان آلوده ریسک ابتلای حیوان را بالا می‌برد. اگر تست شما مثبت است:
- قرنطینه خود را از گربه هم حفظ کنید و تا حد امکان مراقبت از او را به عضو دیگری از خانواده بسپارید.
- از بوسیدن، بغل کردن و نوازش گربه خودداری کنید.
- قبل و بعد از دست زدن به ظرف غذا یا خاک او، دستان خود را با آب و صابون بشویید.
❌ هرگز روی صورت گربه ماسک نزنید و از ضدعفونی‌کننده‌های شیمیایی روی بدن او استفاده نکنید.
یک خبر خوب: احتمال انتقال ویروس از گربه به انسان فوق‌العاده ناچیز و نزدیک به صفر است؛بنابراین گربه شما خطری برای بیمار کردن دوباره شما یا دیگران ندارد.
راه های پیشگیری از سرماخوردگی در گربه ها چیست
برای پیشگیری از سرماخوردگی راه‌های اصلی شامل موارد زیر است:
۱. واکسیناسیون منظم و به‌موقع (مهم‌ترین قدم)
- واکسن سه گانه گربه (FVRCP): این واکسن حیاتی، گربه را در برابر عوامل اصلی سرماخوردگی یعنی «هرپس ویروس» (FVR) و «کلسی‌ویروس» (FCV) محافظت می‌کند
- یادآورها: بچه گربه‌ها باید دوره اولیه واکسن را کامل کنند و گربه‌های بالغ نیاز به دوزهای یادآور (سالانه یا هر ۳ سال یک‌بار طبق نظر دامپزشک) دارند
نکته: واکسن ممکن است ۱۰۰٪ جلوی ابتلا را نگیرد، اما در صورت مبتلا شدن، علائم را بسیار خفیف می‌کند و جلوی مرگ‌ومیر را می‌گیرد
۲. قرنطینه کردن گربه‌های جدید
- اگر گربه جدیدی را به سرپرستی گرفته‌اید یا موقتاً از گربه‌ای نگهداری می‌کنید، او را حداقل به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز در یک اتاق مجزا قرنطینه کنید
- ظرف غذا، آب و خاک گربه جدید باید کاملاً جدا باشد تا در صورت ناقل بودن، بیماری را به گربه قبلی شما منتقل نکند
۳. تقویت سیستم ایمنی بدن
- تغذیه باکیفیت: استفاده از غذاهای تجاری مرغوب (خشک و کنسرو) که حاوی ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های لازم هستند، خط دفاعی بدن گربه را قوی نگه می‌دارد.
- کاهش استرس: استرس شدید (مانند جابه‌جایی خانه، ورود حیوان جدید یا سروصدای زیاد) سیستم ایمنی گربه را ضعیف کرده و ویروس‌های خفته (مثل هرپس ویروس) را فعال می‌کند ایجاد یک محیط آرام و استفاده از اسباب‌بازی‌های فکری به کاهش استرس کمک می‌کند
- مکمل‌های تقویت ایمنی: با مشورت دامپزشک، استفاده از مکمل‌هایی مانند ال-لایزین (L-Lysine) می‌تواند به ویژه برای گربه‌هایی که سابقه ابتلا به هرپس ویروس را دارند، مفید باشد.
۴. بهداشت و ضدعفونی کردن محیط
- شستشوی ظروف: ظروف غذا و آب گربه را روزانه با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید.
- از بین بردن ویروس‌ها: ویروس‌های سرماخوردگی گربه می‌توانند روی سطوح (پتو، فرش، دستگیره) زنده بمانند اگر با گربه مشکوک به بیماری در تماس بوده‌اید، دست‌های خود را بشویید و لباس‌هایتان را عوض کنید. ویروس کلسی‌ویروس به شوینده‌های معمولی مقاوم است و برای ضدعفونی سطوح آلوده به آن، باید از محلول رقیق‌شده سفیدکننده (وایتکس و آب به نسبت ۱ به ۳۲) استفاده کرد
۵. محدود کردن تماس با گربه‌های غریبه
- گربه‌های حمایتی یا خیابانی به دلیل عدم واکسیناسیون، بیشتر ناقل این ویروس‌ها هستند. تا حد امکان اجازه ندهید گربه خانگی شما با گربه‌های بیرون ارتباط مستقیم داشته باشد
- در صورت مراجعه به پانسیون یا کلینیک دامپزشکی، مطمئن شوید که آن مرکز پروتکل‌های بهداشتی سخت‌گیرانه‌ای دارد.
راه های درمان سرماخوردگی گربه ها چیست؟
درمان سرماخوردگی گربه (یا همان عفونت دستگاه تنفسی فوقانی - URI) به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود: «مراقبت‌های حمایتی در خانه» برای موارد خفیف و «درمان‌های دارویی و تخصصی» توسط دامپزشک برای موارد شدید یا عفونت‌های باکتریایی ثانویه.
درمان کامل این بیماری شامل مراحل زیر است:
۱. مراقبت‌های حمایتی و خانگی (برای موارد خفیف)
بیشتر گربه‌ها با سیستم ایمنی قوی، ظرف ۷ تا ۱۴ روز با مراقبت‌های زیر بهبود می‌یابند:
- بخور آب گرم (رطوبت‌رسانی): گرفتگی بینی بزرگ‌ترین چالش گربه است. گربه را درون باکس خود قرار داده و یک کاسه آب داغ و در حال بخار را جلوی باکس بگذارید، سپس روی هر دو را با یک پتو بپوشانید تا به مدت ۱۵ دقیقه بخار را استنشاق کند (بدون استفاده از اسانس یا اسطوخودوس که برای گربه سمی هستند). همچنین می‌توانید از یک دستگاه بخور در اتاق او استفاده کنید.
- پاکسازی مداوم ترشحات: با استفاده از یک دستمال نخی تمیز یا پنبه آغشته به سالین نرمال (سرم شستشو) ولرم، روزی چند بار ترشحات خشک شده و چسبناک دور چشم‌ها و بینی گربه را به‌آرامی پاک کنید تا بتواند راحت‌تر نفس بکشد.
- تشویق به غذا خوردن با غذای بدبو و گرم: گربه‌ای که بینی‌اش گرفته باشد، بوی غذا را حس نمی‌کند و در نتیجه لب به غذا نمی‌زند. غذای مرطوب (کنسرو یا پوچ) را کمی گرم کنید تا بوی آن قوی‌تر و قورت دادنش آسان‌تر شود. می‌توانید کمی آب ولرم هم به غذا اضافه کنید تا آب بدن او تأمین شود.
- ایجاد محیطی گرم و بی‌استرس: استرس سیستم ایمنی گربه را تضعیف کرده و روند بهبود را طولانی می‌کند. او را در یک اتاق آرام، دنج و دور از بقیه حیوانات نگه دارید و پتوهای اضافه در جای خوابش بگذارید.
۲. درمان‌های دارویی تخصصی (فقط با دستور دامپزشک)
اگر علائم گربه شدید باشد یا بعد از چند روز بهبود نیابد، دامپزشک بر اساس عامل بیماری (ویروسی یا باکتریایی) داروهای زیر را تجویز می‌کند:
- آنتی‌بیوتیک‌های وسیع‌الطیف: ویروس‌ها به آنتی‌بیوتیک پاسخ نمی‌دهند، اما دامپزشکان برای جلوگیری یا درمان عفونت‌های باکتریایی ثانویه (که نشانه‌اش ترشحات غلیظ زرد یا سبز رنگ است) داروهایی مثل داکسی‌سایکلین یا کلاواموکس تجویز می‌کنند.
- داروهای ضد ویروس (Antiviral): در مواردی که هرپس ویروس گربه بسیار شدید باشد، داروهای ضد ویروس اختصاصی مانند فام‌سیکلوویر به صورت خوراکی یا قطره‌های چشمی تجویز می‌شود.
- قطره‌ها و پمادهای چشمی: اگر گربه دچار ورم ملتحمه یا زخم قرنیه شده باشد، قطره‌های آنتی‌بیوتیک یا ضد ویروس چشمی برای کاهش درد و عفونت الزامی است.
- مکمل‌های تقویت‌کننده ایمنی: مکمل‌هایی مانند ال-لایزین (L-Lysine) به کاهش تکثیر هرپس ویروس در بدن گربه کمک می‌کنند.
۳. درمان در مواد حاد و بستری (Hospitalization)
اگر گربه دچار تنگی نفس شدید (تنفس با دهان باز) باشد، بیش از ۴۸ ساعت غذا نخورده باشد، یا بدنش به شدت کم‌آب (دهیدراته) شده باشد، نیاز به بستری دارد. در کلینیک اقدامات زیر انجام می‌شود:
- سرم‌تراپی: تزریق مایعات و الکترولیت‌ها به صورت وریدی (IV) یا زیرپوستی برای رفع کم‌آب بدن.
- نبولایزر (اکسیژن‌رسانی و بخور پیشرفته): برای باز کردن مجاری تنفسی فشرده و ریه‌ها.
- لوله تغذیه (در موارد نادر): اگر گربه کاملاً از خوردن غذا امتناع کند
🚨 هشدار تکراری اما بسیار حیاتی: هرگز و تحت هیچ شرایطی به گربه خود داروهای سرماخوردگی انسانی، مسکن‌هایی مثل استامینوفن (ژلوفن، آپوتل) یا ایبوپروفن ندهید؛ این داروها حتی در دوزهای بسیار کوچک باعث مرگ حتمی گربه‌ها می‌شوند.
راه های درمان آنفولانزا در گربه ها چیست؟
درمان آنفولانزا در گربه‌ها (Influenza) تشابه زیادی با درمان سرماخوردگی معمولی آن‌ها دارد، اما از آنجا که آنفولانزا معمولاً با تب بالاتر، بی‌حالی شدیدتر و ضعف عمومی بیشتر همراه است، نیاز به مراقبت‌های دقیق‌تر و فشرده‌تری دارد و پروتکل درمان شامل دو بخش کلیدی است:
۱. درمان‌های پزشکی و دارویی (زیر نظر دامپزشک)
از آنجا که آنفولانزا یک بیماری ویروسی است، داروی جادویی فوری برای نابودی آن وجود ندارد و درمان‌ها عمدتاً برای کنترل علائم و پیشگیری از عوارض ثانویه هستند:
- آنتی‌بیوتیک‌ها (برای عفونت‌های ثانویه): ویروس آنفولانزا سیستم تنفسی و دفاعی گربه را ضعیف می‌کند و راه را برای باکتری‌ها باز می‌کند. اگر ترشحات بینی گربه غلیظ و زرد یا سبز شده باشد، دامپزشک آنتی‌بیوتیک‌های اختصاصی (مانند داکسی‌سایکلین یا آموکسی‌سیلین) تجویز می‌کند تا از تبدیل بیماری به پنومونی (عفونت ریه) جلوگیری شود
- داروهای ضد التهاب و تب‌بر مخصوص گربه: برای کاهش تب بالا و تسکین دردهای عضلانی گربه، دامپزشک ممکن است داروهای ضدالتهاب غیرباکتریایی (NSAIDs) مخصوص حیوانات تجویز کند.
❌ هرگز از مسکن‌های انسانی مثل استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده نکنید، چون کشنده هستند.
- قطره‌های چشمی و بینی: برای کاهش التهاب چشم‌ها و باز شدن مجاری بویایی و تنفسی
- سرم‌تراپی (Fluid Therapy): اگر گربه به دلیل تب و بی‌حالی تمایلی به نوشیدن آب نداشته باشد، بدنش به سرعت کم‌آب می‌شود .در این حالت دامپزشک با تزریق سرم زیرپوستی یا وریدی، آب و الکترولیت‌های بدن او را تأمین می‌کند.
۲. مراقبت‌های حمایتی حیاتی در خانه (Nursing Care)
مراقبت شما در خانه، بیشترین تأثیر را در سرعت بهبود گربه مبتلا به آنفولانزا دارد :
- ترغیب شدید به غذا خوردن: آنفولانزا حس بویایی گربه را کاملاً کور می‌کند و گربه‌ای که بو را حس نکند، غذا نمی‌خورد
- غذاهای مرطوب (کنسرو، سوپ مخصوص گربه یا مرغ آب‌پز بدون ادویه و پیاز) را کمی گرم کنید تا بوی قوی‌تری پیدا کنند
- غذا را مستقیماً جلوی بینی او بگیرید یا با انگشت تمیز کمی از آن را روی لثه یا لبش بمالید تا مزه آن را حس کند.
- مرطوب کردن مجاری تنفسی (بخور): روزی ۲ تا ۳ بار گربه را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در حمام پر از بخار آب گرم قرار دهید بخار آب به نرم شدن ترشحات خشک‌شده در سینوس‌ها و راه‌های هوایی کمک زیادی می‌کند
- پاکسازی چشم و بینی: با یک دستمال نخی یا پنبه تمیز و آغشته به سرم شستشوی ولرم، دائماً ترشحات دور چشم و بینی گربه را تمیز کنید تا از زخم شدن پوست و انسداد تنفس جلوگیری شود
- استراحت مطلق و جای خواب گرم: گربه بیمار باید در گرم‌ترین و آرام‌ترین نقطه خانه استراحت کند از پتوهای نرم استفاده کنید و او را از استرس، سروصدا و جریان هوای سرد دور نگه دارید
⚠️ قرنطینه بسیار مهم است!
اگر بیش از یک گربه در خانه دارید، گربه مبتلا به آنفولانزا را کاملاً در یک اتاق جداگانه قرنطینه کنید ظرف غذا، آب و خاک او باید کاملاً مجزا باشد همچنین اگر خودتان به آنفولانزا مبتلا هستید و نگران انتقال آن به گربه هستید، حتماً هنگام تعامل با او ماسک بزنید و دست‌هایتان را مکرر بشویید
