مراحل دندان در آوردن سگها

آیا توله سگها با دندان به دنیا میآیند؟ سوالیه که بارها کاربران پت لینک ازمون پرسیدن، در جواب باید بگم " خیر توله‌سگ‌ها بدون دندان به دنیا می‌آیند" در بدو تولد، لثه‌های توله سگها کاملاً خالی است و هیچ دندانی ندارند، چون در هفته‌های اول فقط به شیر مادر نیاز دارند و نیازی به جویدن ندارند، موضوع جالب تر در مورد دندان در آوردن توله سگها اینه که اونها هم مثل انسان ها اول دندان های شیری در میآورند و بعد از گذشت زمانی که در ادامه میگیم ، دندان های شیری سگها میوفته و دندان دائمی در میآورند، تو این مقاله به بررسی کامل این موضوع پرداختیم و سوالات احتمالی شما عزیزان هم پاسخ دادیم ، در صورتی که نیاز به مربی سگ دارین میتونید وارد صفحه لینک شده بشین و اگر سوالی دارین که مرتب با این محتواست کافیه در بخش دیدگاه ها سوال خود را مطرح کنید.

روند رشد دندان‌های سگ

روند رشد دندان در سگها طبق گزارش VCA Animal Hospitals به این صورت است:

۲ تا ۴ هفته بعد از تولد: دندان‌های شیری که بهشون (Deciduous Teeth) گفته میشود شروع به جوانه زدن می‌کنند

۵ تا ۶ هفته: معمولاً تمام ۲۸ دندان شیری در سگ کامل بیرون آمده است

۱۲ تا ۱۶ هفته (۳ تا ۴ ماهگی): دندان‌های شیری شروع به افتادن می‌کنند و رشد دندان‌های دائمی سگ شروع میشود و  جایگزین می‌شوند

۶ ماهگی: اکثر سگ‌ها باید ۴۲ دندان دائمی خود را کامل داشته باشند و یعنی رشد دندان کامل شده است.

حالا در این روند رشد ممکنه با علائم غیر طبیعی نیز رو به رو بشیم که این موارد را در ادامه بررسی میکنیم .

دلیل ریختن دندان های سگ چیست؟ 

الان دیگه میتونید این سوال رو خودتون جواب بدین، معمولا سگها یه دوره ریختن دندان را مثل فرزندان انسان تجربه میکنن چون لازمه دندانهای شیری انها بریزه و دندان دائمی در بیارن

علائم غیرطبیعی در زمان افتادن دندان‌های شیری سگ

طبق گزارش‌های معتبر که در سایت های بین المللی  VCA Animal Hospitals و PetMD قرار گرفته است، در دوران دندان درآوردن سگها باید مراقب این علائم غیرطبیعی باشید:

۱-دندان دوتایی یا دندان‌های شیری باقی‌مانده (Persistent Deciduous Teeth)

یکی از مشکلات رایج در سگ‌ها، به‌ویژه نژادهای کوچک (مثل پامرانین، شیتزو و یورکشایر) است، زمانی است که دندان دائمی رشد کرده اما دندان شیری هنوز نیفتاده است. این وضعیت (دندان دوتایی) باعث کج شدن دندان‌ها و تجمع جرم می‌شود

دلیل مشکل دندان دوتایی در سگ چیست؟

انحراف دندان دائمی: اگر دندان دائمی در مسیر درست جوانه نزند، ریشه دندان شیری را از بین نمی‌برد.

تراکم بیش از حد: در سگ‌های پوزه کوتاه  (براکی‌سفال)، فضای کافی برای دندان‌ها وجود ندارد و دندان دائمی کنار دندان شیری رشد می‌کند.

عوارض دندان دوتایی

تجمع جرم و تاتار: فاصله بسیار کم بین دو دندان باعث گیر کردن غذا و باکتری شده که منجر به بیماری‌های لثه و بوی بد دهان سگ می‌شود.

انحراف فک و درد: دندان شیری مانند یک مانع عمل میکند و باعث می‌شود دندان دائمی در زاویه‌ای کج رشد کند که ممکن است به سقف دهان یا لثه مقابل آسیب بزند.

راه درمان چیست؟

تنها راه درمان قطعی، کشیدن دندان شیری توسط دامپزشک است و حتما نیاز به مراجعه به دامپزشک دندانپزشک داریم .

 بهترین زمان برای کشیدن دندان شیری دوتایی سگ

معمولاً پیشنهاد می‌شه اگر تا سن ۶ یا ۷ ماهگی دندان شیری سگ نیفتاد، همزمان با جراحی عقیم‌سازی، این دندان‌ها نیز کشیده شوند تا حیوان دو بار بیهوش نشود.

۲-بوی بد دهان (Halitosis)

بوی بسیار زننده و غیرعادی می‌تواند نشانه عفونت لثه یا گیر کردن چیزی بین دندان‌های در حال رشد باشد که باز از علائم غیر طبیعی در افتادن و در امدن دندان جدبد سگهاست

۳- خونریزی بیش از حد:

• دیدن چند قطره خون روی اسباب‌بازی طبیعی است، اما خونریزی مداوم یا لثه‌های بسیار قرمز و ملتهب غیرطبیعی است.
• وقتی دندان دائمی از زیر به دندان شیری فشار می‌آورد تا ریشه آن را تحلیل ببرد، لثه کمی ملتهب می‌شود. ممکن است در این دوران چنین نشانه‌هایی ببینید:
• دیدن لکه‌های خون روی اسباب‌بازی‌های جویدنی یا ظرف آب که کاملا طبیعیه و نگران کننده نیست
• بوی بد دهان (به دلیل التهاب لثه) برای مدت کوتاه
• تمایل زیاد سگ به جویدن اشیاء سفت برای تسکین خارش لثه.

چه زمانی خونریزی لثه سگ خطرناک است؟

در حالت عادی خونریزی باید خیلی زود (بعد از چند دقیقه) قطع شود. در موارد زیر باید نگران شوید و به دامپزشک مراجعه کنید:

۱. خونریزی مداوم و زیاد: اگر خونریزی قطع نمی‌شود و دهان سگ پر از خون است.

۲. التهاب شدید و قرمزی تیره: اگر لثه‌ها به جای صورتی، قرمز تیره یا بنفش شده‌اند و بوی بسیار متعفنی می‌دهند (نشانه عفونت).

۳. دندان شکسته: اگر دندان شیری حین افتادن شکسته و ریشه‌اش داخل لثه باقی مانده باشد.

۴. امتناع از غذا خوردن: اگر سگ به دلیل درد شدید، بیش از ۲۴ ساعت است که لب به غذا نزده.

یک نکته برای شما که سگت داده دندون دائمی در میاره 🙂

اگر سگت در حال دندان درآوردن است، می‌توانید از اسباب‌بازی‌های یخی یا تشویقی‌های نرم استفاده کنی تا دردش کمتر شود

۳-امتناع از غذا خوردن:

اگر توله‌سگ به دلیل درد شدید دهان، از خوردن غذا (حتی غذای نرم) کاملاً خودداری کند، نیاز به بررسی دامپزشک داریم، در گزینه قبلی هم به این موضع اشاره کردم که درد و التهاب تا حد کمی طبیعیه اما اگر آنقدر زیاد باشه که حیوان حتی از خوردن غذا امتناع کنه صد در صد نیاز به مراجعه به نزدیکترین دامپزشکی را خواهیم داشت

۴- تورم صورت سگ در حین دندان در آوردن

هرگونه ورم در ناحیه پوزه سگ یا زیر چشم می‌تواند نشانه آبسه دندان باشد

تورم صورت سگ در پروس۶ در آوردن دندان دائمی اصلاً طبیعی نیست و یک زنگ خطر جدی محسوب می‌شود.

در فرآیند طبیعی افتادن دندان شیری سگ، التهاب و سرخی باید فقط محدود به بافت لثه باشد. اگر تورم به پوست صورت، زیر چشم یا ناحیه پوزه رسیده باشد، نشان‌دهنده یک مشکل ثانویه است.

دلایل خطرناک تورم صورت در این دوران:

🔸️ آبسه دندان (Abscess): شایع‌ترین دلیل است. اگر دندان شیری شکسته باشد یا دندان دوتایی باعث تجمع شدید باکتری شده باشد، عفونت به ریشه رسیده و باعث ایجاد آبسه و تورم زیر چشم یا روی پوزه می‌شود.

🔸️ عفونت شدید لثه (ژینژیویت): باکتری‌ها از فضای بین دندان شیری و دائمی نفوذ کرده و باعث التهاب وسیع بافت‌های صورت می‌شوند.

🔸️ باقی ماندن ریشه: اگر ریشه دندان شیری به درستی تحلیل نرفته و در لثه پوسیده باشد، باعث تورم و درد شدید می‌شود.

چه زمانی باید فوراً به دامپزشک مراجعه کرد؟

در این مواردی که در ادامه بهتون گفتم صد در صد در سریع ترین زمان ممکن باید سگ را پیش دامپزشک متخصص ببرین :

🔸️اگر تورم یک‌طرفه است (مثلاً فقط سمت راست صورت پف کرده).

🔸️اگر از داخل دهان یا روی پوست صورت چرک یا خونابه خارج می‌شود.

🔸️اگر سگ اجازه نمی‌دهد به صورتش دست بزنید (نشانه درد حاد).

🔸️اگر تورم با تب یا بی‌حالی همراه است.

توصیه فوری:

اصلاً منتظر نمانید که تورم خودبه‌خود خوب شود. عفونت‌های دهانی در سگ‌ها می‌توانند به سرعت وارد خون شده و به قلب یا کلیه‌ها آسیب بزنند. بهتر است هرچه سریع‌تر به یکی از مراکز دامپزشکی مراجعه کنید

راهکارهای درمانی کاهش درد دندان سگ در دوران درآوردن دندان

برای کاهش درد لثه در دوران دندان درآوردن سگها (Teething)، بهترین راهکارهای علمی به شرح زیر است :

۱. تغذیه مناسب (نرم‌ کردن و سرمایش)

• مرطوب کردن غذا: دانه‌های خشک غذای سگ (Kibble) را با کمی آب گرم یا آب مرغ (بدون نمک و پیاز) خیس کنید تا نرم شوند و فشار کمتری به لثه‌ها وارد کنند
• غذاهای منجمد: می‌توانید موز، هویج پخته یا سیب (بدون هسته) را منجمد کنید و به عنوان میان‌وعده به او بدهید. سرمای این خوراکی‌ها مانند کمپرس سرد عمل کرده و التهاب را کاهش می‌دهد.
• ماست منجمد: ریختن کمی ماست ساده (بدون قند و زایلیتول) در قالب‌های یخ و دادن آن به توله، هم یک تشویقی سالم است و هم لثه‌ها را خنک می‌کند.

۲. اسباب‌بازی‌های سرمایشی (Cooling Toys)

• اسباب‌بازی‌های لاستیکی فریزر-دوست: برندهایی مثل KONG اسباب‌بازی‌هایی دارند که می‌توانید داخلشان را با غذای نرم پر کرده و در فریزر بگذارید. سگ با لیسیدن و جویدن ملایم آن‌ها، درد خود را فراموش می‌کند.
• حوله منجمد (The Washcloth Trick) یک پارچه تمیز یا حوله کوچک را خیس کنید، گره بزنید و در فریزر بگذارید تا کاملاً سفت شود. جویدن بافت زبر و سرد این حوله توسط متخصصان AKC بسیار توصیه شده است.
• حلقه‌های دندانی (Teething Rings): اسباب‌بازی‌های حلقه‌ای مخصوصی در پت‌شاپ‌ها وجود دارند که داخلشان با آب یا ژل مخصوص پر شده و پس از سرد شدن در یخچال، حس مطبوعی به لثه‌های ملتهب می‌دهند.

لیست غذاهای ممنوعه در دوران دندان درآوردن سگها

در دوران حساس دندان‌درآوردن (Teething)، لثه‌های سگ ملتهب و مستعد خونریزی هستند. دادن غذای اشتباه نه تنها درد را بیشتر می‌کند، بلکه ممکن است باعث شکستن دندان‌های دائمی جدید یا تشدید عفونت شود.

۱. غذاها و اشیاء بسیار سخت (خطر شکستگی)

دندان‌های جدید سگ هنوز در فک محکم نشده‌اند و مینای آن‌ها آسیب‌پذیر است. موارد زیر ممنوع هستند:

• استخوان‌های طبیعی پخته یا خام: برخلاف باور عموم، استخوان سفت می‌تواند دندان دائمی در حال رشد را بشکند
• تشویقی‌های بسیار سفت (مانند شاخ گوزن یا قلم گاو): این‌ها برای دندان‌های دائمی بالغ طراحی شده‌اند، نه توله‌سگی که لثه ملتهب دارد.
• یخ سفت: تکه‌های بزرگ و سفت یخ باعث وارد شدن شوک به اعصاب دندان و احتمال ترک خوردن آن‌ها می‌شود. (به جای آن از یخ خرد شده یا ماست یخ‌زده استفاده کنید)

۲. غذاهای چسبناک و شیرین (خطر عفونت و جرم)

به دلیل فاصله بین دندان شیری و دائمی (در موارد دندان دوتایی)، این غذاها باعث فاجعه می‌شوند:

شیرینی‌جات و قند: باکتری‌های دهان را به شدت افزایش داده و منجر به آبسه در لثه ملتهب می‌شوند.

کره بادام‌زمینی حاوی زایلیتول: حتماً برچسب را چک کنید؛ زایلیتول برای سگ‌ها کشنده است.

نان و خمیر: به لثه‌ها می‌چسبند و تمیز کردن آن‌ها در دوران دردناک دندان‌درآوردن غیرممکن است.

۳. غذاهای تند و شور (خطر سوزش)

غذاهای پرادویه یا تند: لثه‌های باز و محل افتادن دندان‌ها به شدت نسبت به فلفل و ادویه واکنش نشان داده و باعث درد و سوزش شدید سگ می‌شوند، در کل که قبلا بهتون در مقاله " به سگمون  چی بدیم ؟ " ما غذا با ادویه به سگمون قرار نیست بدیم اصلا قرار نیست به حیوانات ادویه بدیم کارکردی  که براشون نداره هیچ! بلکه اسیب هم داره به شدت!!

غذاهای شور: باعث خشکی دهان و افزایش التهاب بافت‌های نرم می‌شوند.

۴. میوه‌های سفت و هسته‌دار

سیب یا هویج کامل (بدون خرد کردن): گاز زدن به یک هویج خیلی سفت می‌تواند فشار زیادی به دندان‌های لق وارد کند. (هویج را رنده کنید یا کمی بخارپز کنید).

بهترین جایگزین‌ها در این دوران:

غذاهای کنسروی یا پوچ: به دلیل بافت نرم، نیازی به جویدن فشار ندارند.

غذای خشک خیسانده شده: غذای خشک همیشگی را با کمی آب گرم یا عصاره گوشت (بدون پیاز و نمک) نرم کنید.

تشویقی‌های پارچه‌ای یخ‌زده: یک پارچه تمیز را خیس کرده، گره بزنید و در فریزر بگذارید تا سگ با جویدن آن سرمای ملایم را حس کند و التهابش کم شود.

نکته مهم: اگر سگ شما دچار تورم صورت شده (که قبلاً پرسیدید)، از دادن هرگونه غذای سفت جداً خودداری کنید و بلافاصله به کلینیک دامپزشکی مراجعه کنید

کارهای حیاتی در زمام دندان دراوردن سگها

برای اینکه سگت این دوران Teething را با کمترین درد و بیشترین سلامت طی کند، انجام این ۵ کار حیاتی است:

۱. مدیریت درد با سرما (Ice Therapy)

لثه‌ها در این دوران داغ و ملتهب هستند. سرما بهترین مسکن طبیعی است:

پارچه یخ‌زده: یک دستمال نخی تمیز را خیس کنید، گره بزنید و نیم ساعت در فریزر بگذارید تا سگ آن را بجود.

هویج یخ‌زده: هویج بزرگ را فریز کنید و به او بدهید. جویدن آن هم درد را کم می‌کند و هم ویتامین دارد.

۲. معاینه روزانه دهان (Check-ups)

هر روز دهان سگ را باز کنید و چک کنید:

دندان دوتایی: مطمئن شوید دندان دائمی جایگزین شیری شده و هر دو با هم در یک نقطه نمانده باشند.

رنگ لثه: لثه باید صورتی باشد. اگر قرمز تیره یا بنفش بود، نشانه عفونت است

تورم صورت: همان‌طور که گفتیم، هرگونه پف کردن صورت یک وضعیت اورژانسی است

۳. فراهم کردن اسباب‌بازی‌های مناسب (Chew Toys)

سگ در این دوران «نیاز» به جویدن دارد تا فشار دندان جدید را تخلیه کند.

جنس نرم و منعطف: از اسباب‌بازی‌های لاستیکی نرم (مثل برند KONG مخصوص توله‌سگ) استفاده کنید.

ممنوعیت پلاستیک خشک: اسباب‌بازی‌هایی که تکه تکه می‌شوند را حذف کنید، چون ممکن است لثه زخمی را ببرند.

۴. نرم کردن وعده‌های غذایی

جویدن دانه های سفت غذای خشک برای لثه ملتهب مثل شکنجه است.

غذای خشک را با آب ولرم یا آب گوشت (بدون ادویه) مخلوط کنید و ۱۰ دقیقه صبر کنید تا کاملاً نرم شود. این کار باعث می‌شود سگ از غذا خوردن فراری نشود

۵. جلوگیری از گاز گرفتن دست و مبل

سگ برای آرام کردن دردش به هر چیزی گاز می‌زند.

اگر دست شما را گاز گرفت، یک صدای بلند (مثل "آخ") در بیاورید و بلافاصله یک اسباب‌بازی جایگزین در دهانش بگذارید. نباید اجازه دهید گاز گرفتن به یک عادت رفتاری تبدیل شود