آزمایش ژنتیک MDR1 که به نام آزمایش ژن ABCB1 نیز شناخته میشود. یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیرانه برای صاحبان نژادهای خاص سگ است. این آزمایش مشخص میکند که آیا سگ شما دارای یک جهش ژنتیکی خاص است که باعث میشود لایه محافظتی مغز او در برابر داروها ضعیف عمل کند یا خیر.
آزمایش MDR1 در سگها زمانی انجام میشود که دامپزشک بخواهد ببیند حیوان جهش ژنتیکی مربوط به ژن Multi-Drug Resistance 1 را دارد یا نه. این جهش باعث میشود بعضی داروها برای سگ بسیار خطرناک یا حتی سمی شوند.
دامپزشک در چه شرایط آزمایش ژنتیک MDR1را پیشنهاد میدهد؟
- قبل از تجویز بعضی داروهای حساس مانند ( Ivermectin و Loperamide)
- استفاده از برخی داروهای بیهوشی، ضدانگل، شیمیدرمانی یا آرامبخشها ( که حتی از پت شاپ های معتبر تهیه شده باشد)
- وقتی سگ از نژادهای مستعد جهش ژنتیکی MDR1 باشد
- وقتی سگ بعد از مصرف دارو علائم غیرعادی مانند ( لرزش ، عدم تعادل، خواب آلودگی شدید، تشنج ، کما ) نشان دهد
- زمانی که در پانسیون های سگ حرفه ای سگ مریض شود و بخواهند دارو دهند
- قبل از جراحی یا بیهوشی: چون برخی داروهای بیهوشی در سگهای MDR1 مثبت باید با احتیاط انتخاب شوند.
- برای سگهای پرورشی : بعضی پرورشدهندهها برای جلوگیری از انتقال ژن معیوب، سگها را تست میکنند.
- در برخی مواقع زمانی که سگ کنه یا انگل میگیرد و بخواهند انگل درمانی را شروع کنند نیز ممکن است با توجه به نژاد سگ دامپزشک تصمیم به گرفتن این آزمایش بگیرد.
در ادامه، توضیحات علمی و کاربردی درباره این آزمایش بر اساس منابعی نظیر Washington State University (WSU) که پیشرو در این تحقیق است، را آورده ایم که میتواند بسیار مفید باشد، همراه پت لینک باشید
نکته : برای یافتن دامپزشکی های اطراف خود کافیه وارد صفحات اصلی پت لینک شوید و با استفاده از فیلتر های هوشمند استان، شهر، خدمات مورد نظر و ساعات کاری نزدیکترین و مناسبترین مرکز را بیابید، برای مثال حتی اطراف تهران هم به راحتی با سرچ ساده ای میتوانید دسترسی داشته باشید لینک دامپزشکی وردآورد را مشاهده کنید تا به طور کامل با روند سرچ در سایت ما اشنا شوید، ما در پت لینک همیشه همراه شما هستیم.
۱. ژن MDR1 چیست و چه وظیفهای دارد؟
این ژن مسئول تولید پروتئینی به نام P-glycoprotein است. این پروتئین مانند یک «دربان» در سد خونی-مغزی عمل میکند و وظیفه دارد داروها و سموم را از مغز خارج کرده و به جریان خون بازگرداند. در سگهایی که این ژن در آنها جهش یافته (Mutant)، این دربان وجود ندارد؛ در نتیجه سموم وارد مغز شده و باعث مسمومیت شدید عصبی میشوند.
۲. نتایج آزمایش به چه معناست؟
پس از انجام آزمایش (که معمولاً از طریق نمونه بزاق یا خون انجام میشود)، سه نتیجه ممکن است حاصل شود:
عادی (Normal/Normal): سگ جهش ژنتیکی ندارد و میتواند دوزهای استاندارد داروها را دریافت کند.
ناقل (Carrier - Mutant/Normal): سگ یک کپی از ژن جهشیافته را دارد. این سگها ممکن است به دوزهای بالای برخی داروها حساسیت نشان دهند.
مبتلا (Affected - Mutant/Mutant): سگ دو کپی از ژن جهشیافته دارد. این سگها به شدت در معرض مسمومیت دارویی هستند و حتی دوزهای بسیار کم برخی داروها میتواند برای آنها کشنده باشد.
۳. داروهای ممنوعه برای سگهای MDR1 مثبت
اگر نتیجه آزمایش نشان دهد که سگ دارای جهش است، مصرف داروهای زیر باید تحت نظارت شدید دامپزشک باشد یا کلاً قطع شود:
ایورمکتین (Ivermectin): موجود در بسیاری از داروهای ضد انگل.
لوپرامید (Imodium): داروی ضد اسهال انسانی.
برخی داروهای شیمیدرمانی: مانند Vincristine.
برخی داروهای بیهوشی و مسکن: مانند Acepromazine و Butorphanol.
بیشترین شیوع در کدام نژادهاست؟
برای نژادهایی مثل کولی، استرالین شپرد و شتلند، انجام این آزمایش پیش از هرگونه درمان ضد انگلی یا جراحی ضروری است. این کار از "مسمومیتهای ناخواسته پزشکی" جلوگیری میکند.
بیشترین شیوع جهش ژنی MDR1 در سگهای گله و شپرد دیده میشود؛ مخصوصاً نژادهایی که ریشهی کاری و چوپانی دارند. بعضی نژادها درصد بسیار بالایی از این جهش را دارند.
نژادهایی که بیشترین استعداد در جهش ژنی MDR1 را دارند:
- Collie : معروفترین نژاد مرتبط با MDR1 است و درصد بالایی از آنها ناقل یا مبتلا هستند.
- Australian Shepherd : مخصوصاً خطوط کاری و میکسها.
- Miniature American Shepherd
- Shetland Sheepdog
- Border Collie : شیوعش از کولی کمتر است ولی همچنان مهم محسوب میشود.
- Old English Sheepdog
- English Shepherd
- McNab
- Longhaired Whippet
- Silken Windhound
- در بعضی نژادهای دیگر هم گهگاه دیده شده:
- German Shepherd
- White Swiss Shepherd Dog
نکته مهم این است که: حتی اگر سگ «میکس» باشد و فقط بخشی از این نژادها را داشته باشد، باز هم ممکن است MDR1 مثبت باشد. برای همین دامپزشکها گاهی فقط با دیدن ظاهر سگ هم احتیاط میکنند.
سگهای دارای این جهش ممکن است به دوزهای معمول بعضی داروها واکنش شدید نشان دهند، چون سد خونی-مغزی آنها دارو را درست فیلتر نمیکند.
سوالات متداول مهم درباره جهش ژنی MDR1
سوالات متداول مهم درباره جهش ژنی MDR1 معمولاً حول خطر داروها، نژادهای مستعد، علائم مسمومیت و نحوه مراقبت میچرخد. اینها جزو رایجترین و کاربردیترین پرسشها هستند:
MDR1 در سگ یعنی چه؟
جهش در ژن MDR1 باعث میشود بعضی داروها نتوانند از مغز سگ بهدرستی خارج شوند و در نتیجه دارو روی سیستم عصبی تجمع پیدا کند و سمی شود.
آیا همه سگها باید تست MDR1 بدهند؟
خیر. بیشتر برای نژادهای مستعد یا سگهایی که قرار است داروهای حساس دریافت کنند توصیه میشود.
کدام نژادها بیشتر در معرض خطر هستند؟
بیشتر نژاد هایی که در ادامه براتون نوشتم در معرض خطر قرار دارند
- Collie
- Australian Shepherd
- Border Collie
- Shetland Sheepdog
آیا گربهها هم MDR1 دارند؟
در گربهها این مشکل به شکل سگها شایع نیست و تست روتین محسوب نمیشود.
خطرناکترین داروها برای سگ MDR1 مثبت کداماند؟
بعضی داروهای ضدسرطان، ضدانگل و آرامبخشها
آیا داروهای ضدانگل معمول هم خطر دارند؟
بعضی محصولات در دوزهای عادی ایمناند، ولی مصرف خودسرانه یا دوز بالا میتواند خطرناک شود؛ مخصوصاً محصولات دامی یا اسبی.
علائم مسمومیت در سگ MDR1 چیست؟
- عدم تعادل
- ضعف شدید
- لرزش
- مردمک گشاد
- نابینایی موقت
- تشنج
- کما
اگر سگ فقط ناقل باشد باز هم مشکل دارد؟
گاهی بله. سگهای ناقل ممکن است نسبت به بعضی داروها حساستر از حالت طبیعی باشند، هرچند معمولاً شدت آن کمتر از سگ مبتلاست.
آیا MDR1 درمان دارد؟
خیر، چون ژنتیکی است. فقط باید از داروهای پرخطر اجتناب یا دوز آنها تنظیم شود.
آزمایش MDR1 چند بار باید انجام شود؟
فقط یک بار در طول عمر کافی است.
آیا سگ MDR1 مثبت میتواند زندگی طبیعی داشته باشد؟
بله، اگر دامپزشک از وضعیت ژنتیکی او اطلاع داشته باشد و داروها با دقت انتخاب شوند.
آیا بیهوشی برای این سگها خطرناک است؟
ممکن است بعضی داروهای بیهوشی نیاز به تنظیم دوز یا انتخاب جایگزین داشته باشند، برای همین دانستن وضعیت MDR1 قبل جراحی مهم است.
آیا جهش MDR1 ارثی است؟
بله، از والدین منتقل میشود و پرورشدهندگان مسئول معمولاً سگهای مولد را تست میکنند.
آیا واکسنها برای سگ MDR1 خطر دارند؟
معمولاً خیر؛ مشکل اصلی مربوط به بعضی داروهاست نه واکسنهای معمول.
اگر به دنبال آرایشگاه سگ و گربه در غرب تهران هستید بر روی لینک قرار داده شده کلیک کنید
سخن اخر
امیدوارم توانسته باشم در این زمینه بهتون کمک کنم و سوالاتتون رو به درستی پاسخ گرفته باشید، ما همیشه در پت لینک از متخصصان کمک میگیریم و تمامی مقالات بر اساس داده های بین الملل و معتبر برای شما به رشته ی تحریر در میاید، اگر سوالی در این زمینه دارید میتوانید در بخش دیدگاه های همین مقاله بنویسید تا در سریع ترین زمان ممکن پاسخ شما را ارسال کنیم.